SAATLİK MAHSUPLAŞMA, GES YATIRIMI YAPAN SANAYİCİLER İÇİN YENİ BİR MALİYET BASKISINA DÖNÜŞTÜ

SAATLİK MAHSUPLAŞMA, GES YATIRIMI YAPAN SANAYİCİLER İÇİN YENİ BİR MALİYET BASKISINA DÖNÜŞTÜ

 Aydın Sanayi Odası Yönetim Kurulu Başkanı Gökhan Maraş: ‘’Türkiye’de lisanssız Güneş Enerjisi Santrali yatırımı yapan sanayiciler için aylık mahsuplaşmadan saatlik mahsuplaşmaya geçiş, enerji maliyetleri ve yatırım geri dönüş süreleri açısından önemli bir kırılma noktası oldu. 1 Mayıs 2026 itibarıyla yürürlüğe giren yeni uygulama, özellikle üretim fazlası enerjinin değerlendirilememesi, uzun tatillerde oluşan kayıplar ve depolama yatırımı zorunluluğu nedeniyle sanayiciler üzerinde ciddi bir finansal baskı oluşturdu. Eski aylık mahsuplaşma sisteminde sanayicinin ay içinde ürettiği toplam elektrik, aynı ay içindeki toplam tüketiminden düşülebiliyordu. Böylece gündüz saatlerinde, hafta sonlarında veya fabrikanın çalışmadığı dönemlerde üretilen elektrik, ay sonu faturasında tüketimle mahsuplaştırılabiliyordu. Yeni saatlik mahsuplaşma sisteminde ise her saat ayrı ayrı değerlendiriliyor. Bir saatte üretilen elektrik yalnızca aynı saatteki tüketimle mahsup edilebiliyor. Bu nedenle tüketimin düşük olduğu saatlerde üretilen fazla enerji, sanayicinin sonraki saatlerdeki veya günlerdeki tüketimini karşılayamıyor. Bu durum, özellikle hafta sonları üretimini durduran veya azaltan sanayi tesisleri için önemli bir kayıp anlamına geliyor. Fabrika kapalıyken GES üretmeye devam ediyor; ancak o saatlerde yeterli tüketim olmadığı için üretilen elektrik şebekeye veriliyor. Buna karşılık, hafta içi akşam saatlerinde veya üretimin yoğunlaştığı farklı zaman dilimlerinde sanayici yeniden şebekeden elektrik satın almak zorunda kalıyor. Böylece sanayici, kendi yatırımıyla ürettiği enerjiden tam anlamıyla faydalanamazken, aynı zamanda elektrik faturası ödemeye devam ediyor. Saatlik mahsuplaşmanın en olumsuz etkilerinden biri de uzun resmi tatillerde ortaya çıkıyor. Ramazan ve Kurban Bayramı gibi 9 güne kadar uzayan tatil dönemlerinde sanayi tesislerinde üretim dururken, GES’ler güneşli günlerde yüksek kapasiteyle üretim yapmaya devam ediyor. Ancak bu üretim, tesisin o saatlerde tüketimi olmadığı için sanayicinin faturasından düşülemiyor. Tatil boyunca şebekeye verilen enerji, tatil sonrası üretime geçildiğinde oluşan tüketimle mahsup edilemediğinden, sanayici hem ürettiği enerjiden gelir elde edemiyor hem de yeniden elektrik bedeli ödemek zorunda kalıyor. Bu uygulama, GES yatırımlarının geri dönüş sürelerini de doğrudan etkiliyor. Aylık mahsuplaşma döneminde daha kısa sürede kendini amorti edebilen yatırımlar, saatlik mahsuplaşma ve üretim fazlası sınırlamaları nedeniyle daha uzun geri dönüş süreleriyle karşı karşıya kalıyor. Bu durum, halihazırda finansmana erişimde zorluk yaşayan sanayicilerin yeni GES yatırımlarına olan ilgisini azaltırken, mevcut yatırımcılar açısından da öngörülebilirliği zayıflatıyor. Yeni sistem aynı zamanda sanayicileri bataryalı veya depolamalı GES yatırımlarına yöneltiyor. Gündüz üretilen fazla enerjinin gece veya tüketimin yoğun olduğu saatlerde kullanılabilmesi için depolama sistemleri önemli bir çözüm olarak öne çıkıyor. Ancak batarya yatırımları, GES kurulum maliyetine ek olarak ciddi bir finansman yükü getiriyor. Mevcut ekonomik koşullar, yüksek yatırım maliyetleri ve finansal kaynaklara erişimde yaşanan zorluklar dikkate alındığında, sanayicilerin bu çözüme hızlı şekilde yönelmesi kolay görünmüyor. Saatlik mahsuplaşma, planlı bakım ve üretim duruşlarını da sanayiciler için yeni bir risk alanına dönüştürüyor. Daha önce yaz aylarında yapılabilen bakım ve revizyon çalışmaları, güneş enerjisi üretiminin yüksek olduğu dönemlerde ciddi enerji kaybına neden olabiliyor. Bu nedenle sanayiciler, üretim planlarını yalnızca operasyonel ihtiyaçlara göre değil, GES üretim kaybını da dikkate alarak yeniden düzenlemek zorunda kalıyor. Sonuç olarak saatlik mahsuplaşma uygulaması, sanayicilerin enerji maliyetlerini azaltmak amacıyla yaptığı GES yatırımlarının ekonomik dengesini önemli ölçüde değiştirmiştir. Üretim fazlası enerjinin etkin şekilde değerlendirilememesi, tatil ve duruş dönemlerinde oluşan kayıplar, yatırım geri dönüş sürelerinin uzaması ve depolama maliyetlerinin artması, sanayiciler açısından ciddi bir mağduriyet alanı oluşturmaktadır. Sanayicilerin üretim maliyetlerini düşürmek, yeşil dönüşüm yatırımlarını teşvik etmek ve enerji verimliliğini desteklemek için saatlik mahsuplaşma uygulamasının sanayi tesisleri üzerindeki etkilerinin yeniden değerlendirilmesi büyük önem taşımaktadır. Bu çerçevede, saatlik mahsuplaşma uygulamasının sanayicilerimiz üzerinde oluşturduğu mali ve operasyonel yüklerin, devletimizin yetkili makamları tarafından hızlı ve kapsamlı şekilde değerlendirilmesi acil bir gereklilik haline gelmiştir. Enerji maliyetleri, finansmana erişim ve rekabetçilik açısından zor bir dönemden geçen sanayicilerimizin, yeşil dönüşüm yatırımlarından vazgeçmemesi ve mevcut yatırımlarının sürdürülebilirliğinin korunması için uygulanabilir bir çözüm yolunun ortaya konulması büyük önem taşımaktadır. Aydın Sanayi Odası olarak, üyelerimizin bu süreçte yaşadığı mağduriyetleri ve çözüm beklentilerini ilgili kurum ve makamlara iletmek üzere gerekli girişimleri sürdürmekteyiz. Sanayicilerimizin sesi olmak, üretimin, yatırımın ve sürdürülebilir sanayi dönüşümünün devamlılığı için bu konunun takipçisi olmaya devam edeceğiz.’’